Wat is voorraadwaardering?

Heb je als ondernemer producten, materialen of handelsgoederen op voorraad? Dan vertegenwoordigt deze voorraad een bepaalde waarde binnen je onderneming. Vooral aan het einde van het boekjaar is het belangrijk om te bepalen hoeveel voorraad aanwezig is en tegen welke waarde deze in de administratie wordt opgenomen. Dit noemen we voorraadwaardering. Maar wat is voorraadwaardering precies, hoe werkt het en welke invloed heeft de waarde van je voorraad op de winst en belasting? We leggen het duidelijk uit.

Wat is voorraadwaardering?

Voorraadwaardering is het bepalen van de fiscale en administratieve waarde van de voorraad die een onderneming bezit.

Voorraad bestaat bijvoorbeeld uit goederen die je hebt ingekocht om later te verkopen, grondstoffen die worden gebruikt voor productie of producten die nog niet volledig zijn afgewerkt.

Aan het einde van een boekjaar moet worden vastgesteld welke voorraad nog aanwezig is en tegen welke waarde deze op de balans wordt opgenomen.

De manier waarop je de voorraad waardeert heeft invloed op de winst van de onderneming. Daarom gelden er fiscale regels voor voorraadwaardering.

Wat valt onder voorraad?

Wat precies als voorraad wordt aangemerkt, hangt af van de activiteiten van een onderneming.

Voorbeelden zijn:

  • handelsgoederen die bestemd zijn voor verkoop
  • grondstoffen
  • materialen voor productie
  • halffabricaten
  • producten die nog in productie zijn
  • gereed product dat nog niet is verkocht

Een winkel kan bijvoorbeeld producten in het magazijn als voorraad hebben, terwijl een productiebedrijf grondstoffen en producten in verschillende productiefasen op voorraad kan hebben.

Bedrijfsmiddelen die langere tijd binnen de onderneming worden gebruikt, zoals machines en computers, worden normaal gesproken niet als voorraad behandeld.

Waarom moet voorraad worden gewaardeerd?

Wanneer je goederen inkoopt, betekent dit niet automatisch dat de volledige inkoopwaarde direct als kosten van de verkochte goederen kan worden beschouwd.

Een gedeelte van de ingekochte goederen kan aan het einde van het boekjaar immers nog aanwezig zijn.

Deze voorraad vertegenwoordigt economische waarde en wordt daarom op de balans opgenomen.

Een correcte voorraadwaardering is belangrijk voor het bepalen van zowel de balanspositie als het resultaat van de onderneming.

Hoe werkt voorraadwaardering?

Aan het einde van het boekjaar wordt vastgesteld welke voorraad daadwerkelijk aanwezig is.

Vervolgens wordt bepaald welke waarde aan deze voorraad moet worden toegekend. Voor de fiscale waardering geldt als uitgangspunt goed koopmansgebruik. De Belastingdienst noemt daarbij onder andere waardering tegen kostprijs en, wanneer die lager is, de lagere marktwaarde.

Daalt de waarde van bepaalde goederen aantoonbaar onder de kostprijs, dan kan dat dus gevolgen hebben voor de waarde waarvoor deze voorraad wordt opgenomen.

Wat is de kostprijs van voorraad?

De kostprijs is meer dan alleen het bedrag dat op de inkoopfactuur staat.

Afhankelijk van de onderneming en het type voorraad kunnen verschillende kosten onderdeel zijn van de kostprijs. Denk aan kosten die rechtstreeks samenhangen met het verkrijgen of produceren van de voorraad.

Bij handelsgoederen gaat het bijvoorbeeld om de inkoopprijs en bepaalde bijkomende kosten. Bij zelf geproduceerde goederen kunnen ook kosten die samenhangen met het productieproces een rol spelen.

Een juiste kostprijsberekening is daarom belangrijk voor een betrouwbare voorraadwaardering.

Wat betekent waarderen tegen lagere marktwaarde?

Voorraad kan na verloop van tijd minder waard worden.

Stel dat je producten hebt ingekocht voor €100 per stuk, maar deze producten door veroudering nog maar een marktwaarde van €60 hebben. Onder de fiscale waarderingsregels kan het relevant zijn om rekening te houden met deze lagere waarde.

Dit principe voorkomt dat voorraad tegen een onrealistisch hoge waarde op de balans blijft staan.

Een lagere verkoopprijs betekent overigens niet automatisch dat iedere afwaardering fiscaal is toegestaan. Er moet naar de daadwerkelijke omstandigheden en toepasselijke waarderingsregels worden gekeken.

Hoe beïnvloedt voorraadwaardering de winst?

De hoogte van de eindvoorraad heeft invloed op het resultaat van de onderneming.

Een eenvoudig voorbeeld:

Een onderneming koopt gedurende het jaar voor €50.000 aan handelsgoederen in. Aan het einde van het jaar is daarvan voor €15.000 nog als voorraad aanwezig.

Die €15.000 vertegenwoordigt goederen die nog niet zijn verkocht. Deze waarde wordt meegenomen als eindvoorraad.

Hierdoor wordt niet automatisch de volledige €50.000 als kosten tegenover de omzet van dat jaar geplaatst.

Dit is een belangrijke reden waarom een foutieve voorraadwaardering ook kan leiden tot een onjuiste winstberekening.

Staat voorraad op de balans?

Ja. Voorraad wordt op de balans opgenomen als onderdeel van de activa van een onderneming.

Het gaat om economische middelen waarvan wordt verwacht dat ze binnen de normale bedrijfsvoering worden verkocht of verwerkt.

De voorraadwaarde op de balans geeft daarmee inzicht in hoeveel waarde op de balansdatum nog in goederen en materialen aanwezig is.

Voor ondernemingen met veel handelsvoorraad kan dit een aanzienlijk onderdeel van de balans zijn.

Waarom wordt voorraad vaak aan het einde van het jaar geteld?

Voor de jaarafsluiting moet bekend zijn hoeveel voorraad op de balansdatum aanwezig is.

Daarom voeren veel ondernemingen rond het einde van het boekjaar een voorraadtelling uit. Daarbij wordt de daadwerkelijke voorraad vergeleken met de voorraad die volgens de administratie aanwezig zou moeten zijn.

Verschillen kunnen bijvoorbeeld ontstaan door:

  • beschadigde producten
  • diefstal
  • breuk of verlies
  • administratieve fouten
  • verkeerd geregistreerde inkopen of verkopen
  • producten die niet meer verkoopbaar zijn

Door de voorraad daadwerkelijk te controleren ontstaat een betrouwbaarder beeld van de onderneming op de balansdatum.

Wat gebeurt er met onverkoopbare of verouderde voorraad?

Niet iedere voorraad behoudt zijn oorspronkelijke waarde.

Denk bijvoorbeeld aan modeartikelen uit een vorig seizoen, producten die beschadigd zijn, verouderde elektronica of artikelen waarvoor vrijwel geen vraag meer bestaat.

Wanneer de werkelijke waarde aantoonbaar lager is geworden, kan een lagere waardering aan de orde zijn.

Het is belangrijk dat je een dergelijke afwaardering kunt onderbouwen. Alleen aangeven dat je verwacht dat producten moeilijker verkoopbaar zijn, is niet automatisch voldoende om iedere gewenste lagere waarde te hanteren.

Wat is incourante voorraad?

Incourante voorraad bestaat uit producten of materialen die moeilijk of helemaal niet meer tegen de oorspronkelijke verwachtingen verkocht kunnen worden.

Dat kan bijvoorbeeld komen door:

  • technische veroudering
  • veranderende trends
  • beschadiging
  • afnemende vraag
  • nieuwe productmodellen
  • beperkte houdbaarheid

Vooral ondernemingen met snel wisselende assortimenten kunnen hiermee te maken krijgen.

Bij de jaarafsluiting is het daarom verstandig om niet alleen te tellen hoeveel producten aanwezig zijn, maar ook kritisch te kijken naar de actuele waarde ervan.

Wat is het verschil tussen voorraad en inventaris?

Voorraad en inventaris worden regelmatig met elkaar verward.

Voorraad bestaat in het algemeen uit goederen die bedoeld zijn om te worden verkocht of gebruikt tijdens productie.

Inventaris bestaat uit bedrijfsmiddelen die je gebruikt om de onderneming te voeren.

Een meubelwinkel kan bijvoorbeeld honderd stoelen hebben die bestemd zijn voor verkoop. Deze behoren tot de voorraad. De bureaustoel waarop een medewerker op kantoor zit, is juist onderdeel van de bedrijfsinventaris.

Voor bedrijfsmiddelen kunnen regels rondom afschrijving gelden, terwijl voorraad op een andere manier in de administratie wordt verwerkt.

Wat is het verschil tussen voorraadwaardering en afschrijving?

Bij voorraadwaardering bepaal je de waarde van goederen die bijvoorbeeld voor verkoop of productie worden aangehouden.

Afschrijving heeft betrekking op bedrijfsmiddelen die meerdere jaren binnen de onderneming worden gebruikt.

Denk bij afschrijving bijvoorbeeld aan een machine, bedrijfsinventaris of computer. De aanschafkosten worden dan onder voorwaarden over meerdere jaren verdeeld.

Een product dat je hebt ingekocht om door te verkopen, schrijf je normaal gesproken niet op dezelfde manier af. Dit wordt als voorraad verwerkt.

Welke invloed heeft voorraad op de belasting?

Omdat de voorraadwaardering invloed heeft op de fiscale winst, kan deze indirect ook invloed hebben op de belasting die een onderneming betaalt.

Een te lage voorraadwaardering kan ertoe leiden dat de winst te laag wordt weergegeven. Een te hoge waardering kan juist tot een te hoge winst leiden.

Je mag de voorraadwaarde daarom niet willekeurig aanpassen om de fiscale winst te beïnvloeden.

De waardering moet passen binnen de fiscale regels en het gekozen waarderingsstelsel moet consequent worden toegepast.

Mag je ieder jaar een andere waarderingsmethode kiezen?

Je kunt niet simpelweg ieder jaar de waarderingsmethode veranderen omdat een andere methode op dat moment fiscaal gunstiger uitkomt.

Voor de fiscale winstbepaling geldt het uitgangspunt van goed koopmansgebruik. Daarbij speelt een bestendige gedragslijn een belangrijke rol.

Een wijziging van een waarderingsstelsel moet daarom fiscaal aanvaardbaar zijn en mag niet uitsluitend worden gebruikt om willekeurig winst tussen jaren te verschuiven.

Waarom is voorraadwaardering belangrijk bij de jaarafsluiting?

Voor ondernemingen met voorraad is dit één van de belangrijke onderdelen van de jaarafsluiting.

Rond de balansdatum moet duidelijk zijn:

  • welke voorraad aanwezig is
  • hoeveel stuks aanwezig zijn
  • wat de kostprijs is
  • of voorraad in waarde is gedaald
  • of er incourante artikelen aanwezig zijn
  • of de voorraadadministratie aansluit op de werkelijke voorraad

Deze informatie wordt vervolgens gebruikt om de financiële administratie over het boekjaar correct af te sluiten.

Veelgemaakte fouten bij voorraadwaardering

Vooral wanneer voorraad gedurende het jaar niet nauwkeurig wordt bijgehouden, kunnen bij de jaarafsluiting verschillen ontstaan.

Veel voorkomende fouten zijn:

  • voorraad helemaal niet tellen
  • verkochte artikelen nog als voorraad opnemen
  • beschadigde goederen niet beoordelen
  • een verkeerde kostprijs gebruiken
  • incourante voorraad automatisch volledig afboeken
  • voorraad en inventaris door elkaar halen
  • voorraad willekeurig lager waarderen om de winst te verminderen
  • verschillen tussen de administratie en werkelijke voorraad niet onderzoeken

Een goede voorraadadministratie gedurende het jaar maakt de jaarafsluiting daarom aanzienlijk eenvoudiger.

Hoe helpt VG Advies bij voorraadwaardering?

VG Advies helpt ondernemers bij het correct verwerken van voorraad binnen de financiële administratie. Rond de jaarafsluiting kijken we naar de voorraadpositie en zorgen we ervoor dat de opgegeven voorraadwaarde correct in de administratie en jaarcijfers wordt verwerkt.

Daarbij kijken we niet alleen naar de cijfers op papier. Ook bijzonderheden, zoals verouderde of minder goed verkoopbare voorraad, kunnen relevant zijn voor de uiteindelijke waardering.

Zo zorgen we ervoor dat je balans en resultaat een betrouwbaar beeld geven van de financiële situatie van je onderneming. Met onze vaste all in maandprijzen weet je bovendien vooraf waar je aan toe bent.

Veelgestelde vragen over voorraadwaardering

Wat is voorraadwaardering?

Voorraadwaardering is het bepalen van de waarde waarvoor de aanwezige voorraad in de administratie en op de balans wordt opgenomen. Deze waardering heeft ook invloed op het resultaat van de onderneming.

Hoe waardeer je voorraad aan het einde van het jaar?

Voor fiscale doeleinden moet voorraad worden gewaardeerd volgens de geldende fiscale waarderingsregels en goed koopmansgebruik. Kostprijs is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Wanneer de marktwaarde aantoonbaar lager is, kan onder voorwaarden een lagere waardering aan de orde zijn.

Heeft voorraad invloed op de winst?

Ja. De eindvoorraad speelt een rol bij het bepalen van de kosten die aan een boekjaar worden toegerekend. Daardoor kan de waarde van de voorraad invloed hebben op de fiscale winst.

Moet je voorraad ieder jaar tellen?

Voor de jaarafsluiting moet je kunnen vaststellen welke voorraad op de balansdatum daadwerkelijk aanwezig is en wat deze waard is. Een fysieke telling is voor veel ondernemingen een belangrijke manier om dit te controleren.

Mag je oude voorraad afwaarderen?

Dat kan onder voorwaarden wanneer de waarde daadwerkelijk lager is geworden. Een lagere waardering moet wel passen binnen de fiscale regels en goed kunnen worden onderbouwd.

Is voorraad hetzelfde als inventaris?

Nee. Voorraad bestaat bijvoorbeeld uit producten die je wilt verkopen. Inventaris bestaat uit bedrijfsmiddelen die je binnen je onderneming gebruikt, zoals kantoormeubilair of bepaalde apparatuur.

Kan VG Advies helpen met de voorraadwaardering?

Ja. VG Advies kan ondersteunen bij het correct verwerken van de voorraadwaarde in de administratie en bij de financiële verwerking rondom de jaarafsluiting.

Advies nodig over Voorraadwaardering?

Neem vrijblijvend contact met ons op. We helpen je graag verder met persoonlijk advies.

Jouw partner voor administratie en financieel advies

Bij VG Advies geloven we dat een goede administratie de basis vormt voor succesvol ondernemen. Daarom ondersteunen we zzp’ers, mkb’ers en startende ondernemers met een complete en overzichtelijke administratie, persoonlijk advies en vaste all-in maandprijzen. Wij denken actief met je mee, houden je administratie up-to-date en zorgen dat je voldoet aan alle fiscale verplichtingen. Zo houd jij meer tijd over om te ondernemen, terwijl wij zorgen voor rust, overzicht en financiële zekerheid.