Wie voor zichzelf begint, moet een rechtsvorm kiezen. Voor veel startende ondernemers is de eenmanszaak een bekende optie. De naam kan alleen voor wat verwarring zorgen. Betekent een eenmanszaak dat je altijd alleen moet werken? En hoe zit het met belasting, aansprakelijkheid en personeel? Wat is een eenmanszaak precies en wanneer past deze rechtsvorm bij jouw onderneming? We leggen het duidelijk uit.
Een eenmanszaak is een rechtsvorm waarbij één persoon eigenaar is van de onderneming. Als eigenaar ben je verantwoordelijk voor de onderneming en de verplichtingen die daarbij horen. De eenmanszaak heeft geen rechtspersoonlijkheid. Dat betekent onder andere dat je persoonlijk aansprakelijk bent voor schulden van de onderneming.
De naam eenmanszaak betekent overigens niet dat er maar één persoon binnen het bedrijf mag werken. Je kunt als eigenaar gewoon personeel aannemen.
Bij een eenmanszaak ben jij de enige eigenaar. Je neemt zelf de zakelijke beslissingen en de resultaten van de onderneming worden fiscaal aan jou als ondernemer toegerekend.
Je kunt maximaal één eenmanszaak hebben. Binnen die eenmanszaak mag je wel meerdere handelsnamen, activiteiten en vestigingen hebben.
Dat maakt de eenmanszaak voor veel startende ondernemers een relatief overzichtelijke rechtsvorm.
Nee. Een zzp’er en een eenmanszaak betekenen niet hetzelfde.
Zzp staat voor zelfstandige zonder personeel en beschrijft vooral de manier waarop iemand werkt. Een eenmanszaak is een officiële rechtsvorm.
Veel zzp’ers hebben een eenmanszaak, maar een ondernemer kan bijvoorbeeld ook vanuit een BV werken.
Andersom kan een eenmanszaak wél personeel hebben. Het woord ‘eenmanszaak’ zegt namelijk iets over het aantal eigenaren en niet over het aantal mensen dat binnen het bedrijf werkt.
Wil je een eenmanszaak beginnen, dan schrijf je de onderneming in bij het Handelsregister van de Kamer van Koophandel.
Voor het oprichten van een eenmanszaak is geen notariële akte nodig. Dat maakt de oprichting eenvoudiger dan bijvoorbeeld bij een BV.
Na de inschrijving worden de benodigde gegevens doorgegeven voor de fiscale registratie. Vervolgens wordt beoordeeld met welke belastingen je te maken krijgt.
Eenmanszaak inschrijven bij KVK
Met een eenmanszaak kun je met verschillende belastingen te maken krijgen.
De belangrijkste zijn:
Ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting, dan geef je de winst uit je onderneming aan in je aangifte inkomstenbelasting.
Het is belangrijk om te weten dat een inschrijving als ondernemer niet automatisch betekent dat je voor iedere fiscale regeling ook als ondernemer wordt aangemerkt. Daarvoor gelden afzonderlijke voorwaarden.
Bij een eenmanszaak betaalt de onderneming zelf geen vennootschapsbelasting over de winst.
Als je voor de inkomstenbelasting als ondernemer wordt aangemerkt, geef je de winst uit onderneming op in je persoonlijke aangifte inkomstenbelasting.
De winst is in eenvoudige vorm het verschil tussen je zakelijke opbrengsten en de zakelijke kosten die fiscaal in aanmerking mogen worden genomen.
Vervolgens kunnen, afhankelijk van jouw situatie en de geldende voorwaarden, bepaalde ondernemersregelingen een rol spelen.
Ondernemers kunnen onder voorwaarden gebruikmaken van verschillende fiscale regelingen.
Denk bijvoorbeeld aan:
Welke regelingen je daadwerkelijk kunt toepassen, hangt af van je situatie en de voorwaarden van de betreffende regeling.
Zo geldt voor bepaalde ondernemersaftrekken bijvoorbeeld het urencriterium. De belastingregels en bedragen kunnen bovendien jaarlijks veranderen. Voor 2026 zijn opnieuw verschillende regels voor ondernemers aangepast.
Een ondernemer met een eenmanszaak krijgt meestal ook te maken met btw. Voor de btw word je afzonderlijk als ondernemer beoordeeld.
Wanneer je btw plichtige goederen of diensten levert, bereken je in beginsel btw aan klanten. Deze btw geef je aan via de btw aangifte.
Btw die je zelf over zakelijke kosten en investeringen betaalt, kun je onder voorwaarden als voorbelasting aftrekken.
Er bestaan uitzonderingen en bijzondere regelingen. Zo kan voor kleinere ondernemers de kleineondernemersregeling relevant zijn.
Ja. Als ondernemer moet je een administratie bijhouden.
Daarin leg je financiële en andere relevante bedrijfsgegevens vast. Denk bijvoorbeeld aan:
De Belastingdienst kan de administratie controleren. Een goede boekhouding is daarnaast nodig om correcte belastingaangiften te kunnen verzorgen.
Voor jezelf levert een actuele administratie bovendien waardevolle informatie op over de financiële gezondheid van je onderneming.
Een eenmanszaak hoeft de jaarrekening niet bij de Kamer van Koophandel te deponeren. Dat is een belangrijk verschil met bepaalde rechtspersonen.
Dat betekent niet dat financiële jaarcijfers onbelangrijk zijn.
Voor het bepalen van de jaarlijkse winst en het verzorgen van de belastingaangifte moet de administratie worden afgesloten. Daarbij worden onder andere de balans en winst en verliesrekening opgesteld.
Deze cijfers geven inzicht in het vermogen, de schulden, opbrengsten, kosten en het resultaat van de onderneming.
Ja. Dit is één van de belangrijkste kenmerken van een eenmanszaak.
Een eenmanszaak is geen rechtspersoon. Juridisch bestaat er daardoor geen volledige scheiding tussen jou als eigenaar en de onderneming.
Kunnen zakelijke schulden niet vanuit de onderneming worden betaald, dan kunnen schuldeisers zich onder omstandigheden verhalen op privévermogen.
Dit is een belangrijk verschil met een BV, waarbij de rechtspersoon in beginsel zelf aansprakelijk is, hoewel ook daar uitzonderingen bestaan.
Ja. Een eenmanszaak mag personeel in dienst nemen.
Het woord eenmanszaak verwijst alleen naar het feit dat er één eigenaar is. Er zit volgens KVK geen limiet aan het aantal werknemers dat je als eenmanszaak in dienst mag hebben.
Zodra je personeel aanneemt, krijg je wel aanvullende administratieve verplichtingen.
Je moet je bijvoorbeeld aanmelden als werkgever en krijgt te maken met:
Een goede salarisadministratie wordt vanaf dat moment een belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering.
Je kunt als persoon maximaal één eenmanszaak hebben.
Die eenmanszaak kan echter wel meerdere handelsnamen, activiteiten en vestigingen hebben.
Stel dat je zowel grafische diensten levert als een webshop exploiteert. Afhankelijk van de situatie kunnen deze activiteiten dus binnen dezelfde eenmanszaak plaatsvinden.
Het is wel belangrijk dat de activiteiten correct geregistreerd en administratief verwerkt worden.
Nee. Een eenmanszaak heeft altijd één eigenaar.
Wil je samen met iemand anders eigenaar zijn van een onderneming, dan past een eenmanszaak daar niet bij.
Afhankelijk van jullie situatie kunnen andere rechtsvormen worden overwogen, zoals een vennootschap onder firma, maatschap of BV.
Welke rechtsvorm het beste past, hangt onder andere af van aansprakelijkheid, samenwerking, winstverwachting en fiscale gevolgen.
Een eenmanszaak en BV verschillen op verschillende belangrijke punten.
| Onderdeel | Eenmanszaak | BV |
|---|---|---|
| Eigenaren | Eén | Eén of meerdere |
| Rechtspersoon | Nee | Ja |
| Privé aansprakelijkheid | In beginsel wel | In beginsel niet |
| Belasting over winst | Inkomstenbelasting | Vennootschapsbelasting |
| Oprichting via notaris | Nee | Ja |
| Personeel mogelijk | Ja | Ja |
Een BV is dus niet automatisch beter dan een eenmanszaak. Welke rechtsvorm interessant is, hangt af van de persoonlijke en zakelijke situatie.
Er bestaat geen universeel winstbedrag waarbij iedere ondernemer automatisch naar een BV moet overstappen.
Bij de keuze spelen namelijk meerdere factoren mee.
Denk aan:
Wanneer een onderneming groeit, is het daarom verstandig om periodiek opnieuw te beoordelen of de huidige rechtsvorm nog passend is.
Ja. Je kunt later van rechtsvorm veranderen.
Een ondernemer kan bijvoorbeeld starten met een eenmanszaak en de onderneming op een later moment voortzetten binnen een BV.
Zo’n wijziging heeft juridische, administratieve en fiscale gevolgen. De manier waarop de onderneming wordt ingebracht kan eveneens fiscale consequenties hebben.
Laat daarom vooraf berekenen wat een overstap in jouw specifieke situatie betekent.
De eenmanszaak is niet voor niets een veelgebruikte rechtsvorm.
Belangrijke voordelen zijn:
Vooral voor startende ondernemers kan de eenvoudige structuur aantrekkelijk zijn.
Tegenover de voordelen staan ook aandachtspunten.
Het belangrijkste nadeel is de persoonlijke aansprakelijkheid. Zakelijke financiële problemen kunnen daardoor gevolgen hebben voor je privévermogen.
Daarnaast moet je zelf rekening houden met zaken die bij werknemers vaak via de werkgever geregeld worden.
Denk bijvoorbeeld aan pensioen, arbeidsongeschiktheid, financiële buffers en verzekeringen.
Ook kan tijdens de groei van de onderneming een moment ontstaan waarop een andere rechtsvorm beter aansluit bij de situatie.
Een aparte zakelijke bankrekening is voor een eenmanszaak wettelijk niet in alle gevallen verplicht. Een bank kan vanuit de eigen voorwaarden wel eisen stellen aan het zakelijke gebruik van een particuliere rekening.
Voor de administratie is een aparte zakelijke rekening vaak erg praktisch.
Privé en zakelijke transacties blijven daardoor beter van elkaar gescheiden. Dit maakt de boekhouding overzichtelijker en verkleint de kans dat zakelijke kosten of inkomsten verkeerd worden verwerkt.
Een eenmanszaak kan interessant zijn wanneer je zelfstandig een onderneming wilt starten en als enige eigenaar verantwoordelijk wilt zijn voor het bedrijf.
Toch moet de keuze voor een rechtsvorm niet alleen gebaseerd worden op hoe eenvoudig deze is.
Kijk ook naar risico’s, verwachte winst, aansprakelijkheid, fiscale gevolgen en toekomstplannen. Wat bij de start passend is, hoeft over enkele jaren niet automatisch nog steeds de beste keuze te zijn.
VG Advies ondersteunt ondernemers met een eenmanszaak bij hun volledige financiële administratie.
We helpen onder andere met de boekhouding, btw aangifte, inkomstenbelasting en het inzichtelijk maken van de financiële resultaten. Heb je personeel in dienst, dan kunnen we ook ondersteunen met de salarisadministratie.
Door de administratie gedurende het jaar actueel te houden, weet je beter hoe je onderneming ervoor staat en kun je tijdig inspelen op fiscale en financiële ontwikkelingen.
Met onze vaste all in prijzen weet je bovendien vooraf waar je aan toe bent.
Wat is een eenmanszaak?
Een eenmanszaak is een rechtsvorm met één eigenaar. De eigenaar is verantwoordelijk voor de onderneming en is in beginsel persoonlijk aansprakelijk voor zakelijke schulden.
Is een zzp’er altijd een eenmanszaak?
Nee. Zzp is geen rechtsvorm. Veel zzp’ers hebben een eenmanszaak, maar een zelfstandige kan bijvoorbeeld ook vanuit een BV werken.
Kan een eenmanszaak personeel hebben?
Ja. Een eenmanszaak mag personeel aannemen. De term eenmanszaak betekent dat er één eigenaar is, niet dat er slechts één persoon mag werken.
Welke belasting betaal je met een eenmanszaak?
Een ondernemer met een eenmanszaak kan onder andere te maken krijgen met inkomstenbelasting en btw. Met personeel komen daar loonheffingen bij.
Ben je privé aansprakelijk bij een eenmanszaak?
Ja. De eenmanszaak is geen rechtspersoon. Daardoor ben je als eigenaar persoonlijk aansprakelijk voor de schulden van de onderneming.
Kun je meerdere eenmanszaken hebben?
Je kunt als persoon maximaal één eenmanszaak hebben. Binnen die eenmanszaak kun je wel meerdere handelsnamen, activiteiten en vestigingen registreren.
Moet een eenmanszaak een boekhouding bijhouden?
Ja. Een ondernemer is verplicht een administratie bij te houden. Deze administratie vormt onder andere de basis voor de belastingaangiften.
Neem vrijblijvend contact met ons op. We helpen je graag verder met persoonlijk advies.
Bij VG Advies geloven we dat een goede administratie de basis vormt voor succesvol ondernemen. Daarom ondersteunen we zzp’ers, mkb’ers en startende ondernemers met een complete en overzichtelijke administratie, persoonlijk advies en vaste all-in maandprijzen. Wij denken actief met je mee, houden je administratie up-to-date en zorgen dat je voldoet aan alle fiscale verplichtingen. Zo houd jij meer tijd over om te ondernemen, terwijl wij zorgen voor rust, overzicht en financiële zekerheid.
